Alergiczny nieżyt nosa - czym się charakteryzuje i jak go leczyć

Alergiczny nieżyt nosa - jak go rozpoznać?

U osób uczulonych na konkretny alergen, w kontakcie organizmu z patogenem, dochodzi do uruchomienia reakcji obronnej. Chory zaczyna kichać, kasłać, odczuwa swędzenie oczu. Może nastąpić obrzęk powiek, łzawienie i zapalenie spojówek. Alergiczny nieżyt nosa utrudnia oddychanie, powoduje uczucie zatkanego nosa. Po kontakcie z alergenem z komórek uwalnia się histamina pod wpływem reakcji „przeciwciało –antygen” i dochodzi do zmian w błonie śluzowej. Powstaje stan zapalny, który może w łatwy sposób wywoływać kolejne infekcje, jak zapalenie ucha, zapalenie zatok przynosowych i spojówek. Chory na alergiczny nieżyt nosa odczuwa spadek koncentracji, ogólne rozdrażnienie i zmęczenie. Może cierpieć na bóle głowy i zaburzenia snu.

Najbardziej dokuczliwą dolegliwością jest jednak katar alergiczny. Zatem jak wygląda katar alergiczny? Jest to niekończąca się wodnista, cieknąca wydzielina. To dlatego chory nie rozstaje się chusteczkami higienicznymi, a czynności związane z udrażnianiem nosa dominują nad każdą inną aktywnością, uniemożliwiając nieprzerwany sen, uprawianie sportu, pracę czy jedzenie.

Najczęstsze alergeny powodujące alergiczny nieżyt nosa

Za sezonowy alergiczny nieżyt nosa odpowiedzialne są alergeny, których źródło mogą stanowić pyłki drzew, zbóż, traw i chwastów. Choć sezon kalendarza pyleń rozpoczyna się od końca lutego i trwa do późnej jesieni, to warto wiedzieć, że leszczyna może pylić i uczulać już w styczniu! Najczęściej jako silnie uczulające drzewa wymienia się pyłki brzozy, topoli, bzu, dębu i lipy. Trudne miesiące dla alergików to te, gdy w kalendarzu pyleń nakładają się terminy pyleń drzew, roślin zielnych, chwastów i zbóż. Zatem maj, czerwiec, lipiec i sierpień są bardzo intensywne w produkcję alergenów i wtedy najwięcej osób cierpi na alergiczny nieżyt nosa.

Natomiast oprócz pyłków drzew i traw, równie mocno uczulają roztocza kurzu domowego i alergeny grzybów mikroskopowych wewnątrzdomowych oraz alergeny zwierząt domowych. Zwykle powodują przewlekły alergiczny nieżyt nosa.

Diagnostyka i leczenie kataru alergicznego

Rozpoznanie opiera się na obserwacji objawów alergicznego nieżytu nosa, ich częstotliwości występowania i intensywności w kontakcie z alergenem. Jeśli dolegliwości mają charakter nawrotowy, i pojawiają się w konkretnych sytuacjach, porach roku, należy spróbować określić przyczynę alergii i po konsultacji lekarskiej wykonać testy alergiczne oraz niezbędne badania.

Leczenie alergicznego nieżytu nosa powinno obejmować działania przyczynowe i objawowe. W ramach leczenia przyczynowego należy całkowicie unikać, bądź ograniczyć kontakt z alergenem, tam gdzie jest to możliwe. W przypadku alergii na pyłki można unikać ekspozycji na alergeny, przebywania w okresach intensywnego pylenia na łąkach i w lasach. W domu warto stosować nawilżacze i oczyszczacze powietrza, a także w przypadku uczulenia na kurz – zachowywać odpowiedni poziom higieny pomieszczeń, unikać dywanów i zasłon, powierzchni trudnych do czyszczenia. W ramach leczenia objawowego na rynku dostępne są preparaty bez recepty, w formie kropli, tabletek i sprayu, które przynoszą ulgę i pomagają złagodzić objawy alergicznego nieżytu nosa. Są to głównie preparaty obkurczające błonę śluzową, zmniejszające obrzęk i poprawiające komfort oddychania przez nos. Dostępne są także preparaty i leki przeciwzapalne, antyhistaminowe, ograniczające wydzielanie w komórkach histaminy na skutek alergenu, oraz sterydy wydawane na podstawie recepty lekarskiej.

Jak wygląda katar alergiczny? Jest to niekończąca się wodnista, cieknąca wydzielina. To dlatego chory nie rozstaje się chusteczkami higienicznymi, a czynności związane z udrażnianiem nosa dominują nad każdą inną aktywnością, uniemożliwiając nieprzerwany sen, uprawianie sportu, pracę czy jedzenie.
lek. Maria Woźniak alergolog

Alergiczny nieżyt nosa u dzieci

Dużą grupę chorych na alergiczny nieżyt nosa stanowią dzieci. Objawy alergicznego nieżytu nosa mylone są i kojarzone z różnymi infekcjami, jakie przechodzą dzieci m.in. przeziębieniem, infekcjami bakteryjnymi i wirusowymi, przerostem migdałka. Niezwykle trudno u małych dzieci ustalić przyczynę alergii, zwłaszcza gdy następuje dynamiczny rozwój organizmu i kształtowanie systemu odporności. We wczesnym dzieciństwie odradza się wykonywać testy alergiczne, gdyż ich wyniki nie są miarodajne a odporność organizmu na dany alergen może szybko ulec zmianie. Zdarza się dosyć często, że dziecko „wyrasta” z alergii i alergicznego nieżytu nosa, bywa również, że przeciągające się infekcje dróg oddechowych, częste zapalenie oskrzeli ma podłoże alergiczne.

Konsultacja merytoryczna: lek. Maria Woźniak - alergolog

‍